Poradniki: prawa pracownika i kontrola PIP
Konkretne odpowiedzi na pytania o skargi do PIP, kontrole, umowy, wynagrodzenie, urlop i BHP. Każdy poradnik ma źródła, datę sprawdzenia i historię zmian.
Skargi i kontakt z PIP
Co dzieje się po złożeniu skargi do PIP i co zrobić, gdy nie ma odpowiedzi?
Termin miesiąca, ocena skargi, kontrola bez uprzedzenia pracodawcy, pisemna informacja o wyniku. Co zrobić, gdy PIP nie odpowiada w terminie.
Czy PIP rozpatruje anonimowe skargi?
PIP rozpatruje anonimy tylko w wyjątkowych przypadkach. Wyjaśniamy różnicę między anonimem a skargą imienną, której treści inspektor nie ujawnia pracodawcy.
Czy pracodawca dowie się, kto złożył skargę do PIP?
Inspektor nie ujawnia skargi bez Twojej pisemnej zgody. Jak przygotować skargę, gdy boisz się zwolnienia, i co robić, gdy pracodawca się mści.
Jak podpisać i wysłać skargę do PIP elektronicznie?
Skarga do PIP przez internet wymaga pliku z podpisem zaufanym, osobistym albo kwalifikowanym. Jak podpisać plik i wysłać go e-mailem lub przez e-Doręczenia.
Jak ustalić, do którego inspektoratu pracy wysłać skargę?
16 okręgowych inspektoratów pracy obejmuje 16 województw. Według PIP skargę kierujesz według siedziby pracodawcy. Co z oddziałami i pomyłką adresata.
Jak uzyskać bezpłatną poradę prawną w PIP?
Infolinia GIP 801 002 006 i 459 599 000, rezerwacja porady przez internet, porady osobiste w OIP i pisemne. Kto może pytać i ile kosztuje połączenie.
Jak złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy?
Skarga do PIP osobiście, pocztą, e-mailem z podpisanym plikiem albo przez e-Doręczenia. Co musi zawierać, czego PIP nie załatwia i kiedy skan nie wystarczy.
PIP, ZUS czy sąd pracy: do kogo zwrócić się z problemem w pracy?
Kiedy pomoże inspektor pracy, kiedy decyzję wydaje ZUS, a kiedy sprawę rozstrzyga sąd pracy. Terminy: 21 dni, miesiąc, 3 lata.
Kontrole PIP
Jak odwołać się od nakazu inspektora pracy i co dalej po decyzji OIP?
Odwołanie od nakazu PIP w 7 dni do okręgowego inspektora pracy, wstrzymanie wykonania, nakazy natychmiast wykonalne, skarga do WSA w 30 dni.
Jakie dokumenty przygotować do kontroli PIP? Lista z podstawą prawną
Dokumentacja pracownicza, ewidencja czasu pracy, regulaminy, BHP, ocena ryzyka, umowy cywilnoprawne. Każdy punkt z podstawą prawną.
Kontrola PIP: kogo dotyczy, co może sprawdzić inspektor i jak przebiega?
Zakres kontroli PIP, kontrola bez uprzedzenia i zdalna, uprawnienia inspektora, obowiązki firmy, legitymacja i upoważnienie. Stan prawny 15.10.2026.
Mandat i grzywna za naruszenie praw pracownika: ile wynoszą i co z odmową przyjęcia?
Grzywny z Kodeksu pracy od 8.07.2026: 2000-60 000 zł i 3000-90 000 zł. Mandat PIP do 5000 zł, przy recydywie do 10 000 zł. Wniosek o ukaranie, abolicja.
Protokół, nakaz, wystąpienie, polecenie i decyzja PIP: czym się różnią?
Co inspektor pracy wydaje po kontroli, kto podpisuje, co jest natychmiast wykonalne, gdzie przysługuje odwołanie. Terminy: 7 dni, 30 dni, miesiąc.
Zlecenie, B2B i stosunek pracy
Bezpłatny dzień próbny i szkolenie przed zatrudnieniem. Kiedy należy się zapłata?
Dzień próbny, zadanie rekrutacyjne, okres próbny, staż, praktyka absolwencka i wolontariat. Kiedy to praca za wynagrodzeniem, BHP, badania i wypadek.
Interpretacja indywidualna Głównego Inspektora Pracy: jak zapytać, czy umowa jest stosunkiem pracy
Kto może złożyć wniosek, co w nim wpisać, opłata 40 zł za każdy stan faktyczny, termin 30 dni, ochrona wnioskodawcy i odwołanie do sądu okręgowego.
Jak PIP stwierdza istnienie stosunku pracy: kontrola, polecenie i decyzja OIP krok po kroku
Od skargi do decyzji OIP: polecenie inspektora, postępowanie, treść decyzji, data umowy, skutki dla ZUS, wykonalność i przepisy przejściowe od 8.07.2026.
Jak odwołać się od decyzji okręgowego inspektora pracy stwierdzającej stosunek pracy
Miesiąc od doręczenia, na piśmie, za pośrednictwem OIP do sądu rejonowego. Co musi zawierać odwołanie, prekluzja dowodów, rygor, zabezpieczenie, koszty.
Jak wypowiedzieć umowę zlecenia i co trzeba rozliczyć?
Art. 746 KC: wypowiedzenie w każdym czasie, okres z umowy, ważny powód i szkoda, forma dokumentowa, rozliczenie wykonanej części, brak świadectwa pracy.
Jakie obowiązki i jakie prawa ma pracodawca wobec pracowników?
Obowiązki pracodawcy z art. 94 KP i innych przepisów (umowa, informacja, ZUS, BHP, badania, wypłata, ewidencja, świadectwo), prawa pracodawcy i sankcje.
Jakie prawa i obowiązki ma pracownik na umowie o pracę?
Przegląd praw pracownika z Kodeksu pracy (wynagrodzenie, czas pracy, urlop, BHP, umowa, świadectwo) i obowiązków (art. 100, 211), ze wskazaniem pomocy.
Umowa B2B: co to jest, kiedy się opłaca, a kiedy jest ukrytym etatem?
B2B nie ma definicji w Kodeksie pracy. Co to znaczy prawnie, ile kosztują składki (ulga na start, mały ZUS plus), czego nie dostaniesz i ryzyko etatu.
Umowa na okres próbny i umowa na zastępstwo: ile mogą trwać i jak je wypowiedzieć?
Okres próbny do 3 miesięcy (1 albo 2 przy krótkiej umowie planowanej), wypowiedzenie 3 dni, tydzień lub 2 tygodnie, bez przyczyny. Zastępstwo bez limitu.
Umowa o pracę na czas określony: ile może trwać, jak ją wypowiedzieć i kiedy staje się bezterminowa?
Limit 33 miesięcy i 3 umów, wyjątki, zawiadomienie OIP, wypowiedzenie z przyczyną od 26.04.2023, odwołanie do sądu, przedłużenie do dnia porodu.
Umowa zlecenia a chorobowe, urlop i emerytura: co Ci przysługuje, a co nie?
Składki ZUS zleceniobiorcy, dobrowolne chorobowe i 90 dni wyczekiwania, zbieg umów, brak urlopu z Kodeksu pracy, okres do emerytury, staż pracy, dzieło a ZUS.
Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Jak sprawdzić, co naprawdę łączy strony
Nazwa umowy nie decyduje. Liczy się kierownictwo, miejsce i czas pracy, osobiste wykonywanie, wynagrodzenie i ryzyko. Wyjaśniamy art. 22 KP.
Współpraca B2B a umowa o pracę: kiedy samozatrudnienie jest w rzeczywistości etatem
Własna firma nie wyklucza stosunku pracy. Co sprawdza PIP u kontrahenta, jakie skutki ma decyzja OIP dla ZUS i podatków i czego ustawa nie przesądza.
Współpraca już się zakończyła. Jak ustalić, że była to umowa o pracę?
Gdy zlecenie lub B2B już nie trwa, PIP zwykle nie wyda decyzji. Zostaje sąd pracy: powództwo o ustalenie, koszty, właściwy sąd, pomoc OIP, przedawnienie.
Wynagrodzenie
Co pracodawca może potrącić z wynagrodzenia i ile musi Ci zostawić?
Kolejność potrąceń, granice 3/5 i 1/2, kwoty wolne (100%, 75%, 90% minimalnego wynagrodzenia netto) i potrącenia za pisemną zgodą pracownika.
Firma się zamyka, a pensja nie została wypłacona. Co dalej?
Likwidacja, upadłość, faktyczne zaprzestanie działalności: kiedy płaci FGŚP przez wojewódzki urząd pracy, limity, wniosek, syndyk i przedawnienie.
Jak przygotować wezwanie do zapłaty zaległego wynagrodzenia?
Co wpisać w wezwanie do zapłaty pensji, jak policzyć odsetki ustawowe (9,25% od 5.03.2026), jak doręczyć pismo i co zrobić, gdy pracodawca nie zapłaci.
Pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia w terminie. Co możesz zrobić?
Termin wypłaty z art. 85 KP, wezwanie, skarga do PIP i nakaz wypłaty, pozew bez opłat, przedawnienie 3 lata i rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.
Pracodawca obiecał premię lub wyższą stawkę i się wycofał. Co możesz zrobić?
Premia z regulaminu a nagroda uznaniowa, obietnice w e-mailu i na spotkaniu, zmiana warunków po wykonaniu pracy, dowody, PIP i sąd pracy.
Szef chce obniżyć pensję i zastąpić ją premią. Czy musisz się zgodzić?
Aneks a wypowiedzenie zmieniające (art. 42 KP), odmowa i jej skutki, minimalne wynagrodzenie, ochrona szczególna i 21 dni na odwołanie do sądu pracy.
Umowa zlecenie: nie dostałem pieniędzy. Gdzie to zgłosić i jak odzyskać należność?
Zaległe wynagrodzenie ze zlecenia: wezwanie, nakaz zapłaty, sąd cywilny, opłaty, przedawnienie, minimalna stawka 31,40 zł i kiedy pomoże PIP.
Czas pracy
Nadgodziny: kiedy są dozwolone, ile za nie płaci pracodawca i jak je udokumentować?
Dodatek 50% lub 100%, limit 150 godzin, ewidencja czasu pracy, dowody, gdy firma jej nie prowadzi, i zapłata za nadgodziny po odejściu z pracy.
Pracodawca zmienia grafik z dnia na dzień. Co sprawdzić?
Grafik przekazuje się tydzień przed okresem. Kiedy wolno go zmienić, odpoczynek 11 i 35 godzin, doba pracownicza, nadgodziny i co robić przy nagłej zmianie.
Urlopy i L4
Choruję. Czy muszę sam znaleźć zastępstwo?
Na etacie zastępstwo organizuje pracodawca, a Ty zawiadamiasz o nieobecności do 2. dnia. Na zleceniu liczy się umowa i art. 738 KC. Kary i potrącenia.
Czy po zakończeniu umowy o pracę dostanę zasiłek chorobowy i kto go wypłaci?
Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia: 30 dni niezdolności, zachorowanie do 14 dni po umowie, 80%, limit 91 dni, wyłączenia z art. 13, wniosek do ZUS.
Czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie?
Urlop na żądanie: 4 dni w roku, zgłoszenie przed rozpoczęciem pracy, kiedy pracodawca może odmówić według SN i co grozi za nieobecność bez zgody.
Czy pracodawca może wysłać mnie na przymusowy urlop?
Kiedy pracodawca może wyznaczyć urlop bez Twojej zgody: plan urlopów, urlop zaległy do 30 września, okres wypowiedzenia. Czym różni się przestój.
Czy pracodawca widzi, na co mam L4?
Jakie dane z e-ZLA widzi pracodawca: okres, kody literowe, wskazania lekarskie, bez numeru choroby. Kontrola L4 i praca zarobkowa od 13.04.2026.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop: kiedy przysługuje, jak go policzyć i kiedy trzeba go wypłacić
Ekwiwalent za urlop po rozwiązaniu umowy: kiedy przysługuje, wzór z rozporządzenia, współczynnik 2026, termin wypłaty od 27.01.2026 i przedawnienie.
Urlop macierzyński, rodzicielski i ojcowski: ile trwają, jak złożyć wnioski i jaki zasiłek przysługuje?
Macierzyński 20 tygodni, rodzicielski 41 tygodni z 9 tygodniami dla każdego rodzica, ojcowski 2 tygodnie. Wnioski 21 i 7 dni przed, zasiłek 100 lub 81,5%.
Zlecenie i działalność do stażu pracy: jak uzyskać przeliczenie urlopu?
Zlecenie i działalność w stażu pracy od 2026 r.: daty dla firm prywatnych i budżetówki, wniosek USP do ZUS, 24 miesiące na dokumenty, urlop.
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej: kiedy przysługuje i jak je zgłosić?
Art. 148(1) KP: 2 dni albo 16 godzin w roku na pilne sprawy rodzinne (choroba, wypadek), 50% wynagrodzenia, wniosek najpóźniej w dniu zwolnienia.
Zakończenie zatrudnienia
Czy można cofnąć wypowiedzenie umowy o pracę i kiedy potrzebna jest zgoda drugiej strony?
Cofnięcie wypowiedzenia bez zgody działa tylko do chwili doręczenia (art. 61 § 1 KC). Później potrzebna jest zgoda drugiej strony. Skutki, forma, 21 dni.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika podczas zwolnienia lekarskiego (L4)?
Zakaz wypowiedzenia w czasie L4 i jego granice: dyscyplinarka, art. 53 po długiej chorobie, porozumienie, umowa terminowa, ciąża, upadłość.
Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy o pracę i w jakim dniu umowa się kończy?
Okresy wypowiedzenia z art. 34 i 36 KP, staż u pracodawcy, koniec w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca, skrócenie okresu, zwolnienie z pracy i urlop.
Jak wypowiedzieć umowę o pracę jako pracownik i co dzieje się potem?
Forma pisemna, bez przyczyny, doręczenie, okres wypowiedzenia, urlop i L4 w wypowiedzeniu, rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, zasiłek.
Pracodawca każe podpisać porozumienie stron. Co sprawdzić przed podpisaniem?
Porozumienie stron a wypowiedzenie: zasiłek dla bezrobotnych, odprawa, ochrona przedemerytalna i uchylenie się od podpisu złożonego pod presją.
Pracodawca nie wydał świadectwa pracy. Co dalej?
Termin wydania świadectwa pracy, sprostowanie w 14 dni, pozew o wydanie lub ustalenie prawa do świadectwa, odszkodowanie do 6 tygodni, skarga do PIP.
Pracodawca wypowiada umowę o pracę. Co musi zawierać pismo i co może zrobić pracownik?
Przyczyna i pouczenie, konsultacja związkowa, ochrona z art. 39, 41 i 177 KP, odwołanie do sądu pracy w 21 dni, przywrócenie lub odszkodowanie, odprawa.
Mobbing i traktowanie w pracy
Czy muszę występować w filmach i reklamach pracodawcy?
Wizerunek to dobro osobiste i dane osobowe. Kiedy potrzebna jest Twoja zgoda, czy możesz ją cofnąć i co zrobić, gdy pracodawca naciska.
Mobbing w pracy: jakie dowody zbierać i gdzie szukać pomocy?
Czym jest mobbing według Kodeksu pracy, co zmienia się 5.11.2026, jak zbierać dowody, co może PIP, a co rozstrzyga sąd pracy.
Kurierzy i kierowcy aplikacji
Cudzoziemiec jako kurier lub kierowca aplikacji: legalna praca i Twoje prawa
Zezwolenie, oświadczenie, ochrona czasowa i karta pobytu dla obywateli Ukrainy, pisemna umowa. Kto odpowiada za legalność pracy i jakie masz prawa.
Dyrektywa o pracy platformowej: co zmieni się dla kurierów i kierowców?
Dyrektywa (UE) 2024/2831: domniemanie stosunku pracy, decyzje o koncie podejmowane przez człowieka, pośrednicy. Stan polskiego projektu i co działa dziś.
Kierowca Ubera lub Bolta: jakie prawo jazdy, licencja i weryfikacja w aplikacji?
Polskie prawo jazdy, licencja przewoźnika i pośrednika, kontrola zdjęciem co 50 kursów. Co mówi ustawa o transporcie drogowym i kto odpowiada za dokumenty.
Kurier lub kierowca aplikacji: kto jest Twoim pracodawcą i jaką masz umowę?
Aplikacja, partner flotowy czy własna firma? Kto Ci płaci, zgłasza do ZUS i odpowiada za legalność pracy oraz kiedy współpraca ma cechy umowy o pracę.
Minimalna stawka godzinowa kuriera i kierowcy: kiedy się należy?
Kiedy kurier lub kierowca aplikacji na zleceniu albo B2B ma prawo do 31,40 zł za godzinę (32,30 zł od 2027 r.), kiedy nie, kto płaci i jak to policzyć.
Partner flotowy nie płaci albo potrąca pieniądze: co zrobić?
Zaległe rozliczenie z partnerem flotowym: jak sprawdzić potrącenia, kary umowne i opłaty za auto, wezwanie do zapłaty, nakaz zapłaty, EPU i pomoc PIP.
Wypadek kuriera lub kierowcy aplikacji: ubezpieczenie i zgłoszenie
Wypadek podczas kursu na zleceniu, B2B lub etacie: kto sporządza kartę wypadku, w jakim terminie, kiedy masz ubezpieczenie wypadkowe i co, gdy go nie ma.
Zanim zostaniesz kurierem lub kierowcą aplikacji: co sprawdzić w umowie, ZUS i dokumentach?
Jakie umowy proponują partnerzy flotowi, co sprawdzić przed podpisaniem (stawka, potrącenia, kary, sprzęt, wypowiedzenie), ZUS, wypadek, cudzoziemcy.
BHP i legalność zatrudnienia
Badania lekarskie i szkolenia BHP pracownika: jakie są obowiązkowe, kto za nie płaci i kiedy się odbywają?
Badania wstępne, okresowe i kontrolne, wyjątki, skierowanie, koszt i czas pracy. Szkolenia BHP: instruktaż, terminy szkoleń okresowych, kary.
Jak uzyskać z ZUS jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy?
Jednorazowe odszkodowanie z ZUS: 1781 zł za 1% uszczerbku (do 31.03.2027), wniosek przez pracodawcę, OL-9, orzeczenie, sprzeciw 14 dni, odwołanie.
Pracuję bez umowy na piśmie. Co to oznacza i co mogę zrobić?
Pracodawca musi potwierdzić umowę na piśmie przed dopuszczeniem do pracy. Grzywna, nielegalne zatrudnienie, ZUS 7 dni, dowody, skarga do PIP, sąd.
Wypadek przy pracy: co musi zrobić pracodawca i jakie prawa ma poszkodowany pracownik?
Definicja wypadku przy pracy, zespół powypadkowy, protokół w 14 dni, zatwierdzenie w 5 dni, zastrzeżenia poszkodowanego, zawiadomienie OIP i prokuratora.
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy: co Ci przysługuje i jak go zgłosić?
Definicja wypadku w drodze z art. 57b ustawy emerytalnej, karta wypadku w 14 dni, 100% wynagrodzenia chorobowego i zasiłku, brak odszkodowania z ZUS, dowody.