Wypadek w drodze do pracy lub z pracy: co Ci przysługuje i jak go zgłosić?
Krótka odpowiedź
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do miejsca zatrudnienia albo z niego, jeżeli droga była najkrótsza i nie została przerwana (art. 57b ust. 1 ustawy z 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS, dalej: ustawa emerytalna). To nie jest wypadek przy pracy. Nie dostaniesz za niego jednorazowego odszkodowania z ZUS ani innych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Zachowujesz za to prawo do 100% wynagrodzenia chorobowego i 100% zasiłku chorobowego zamiast 80%. Pracodawca ustala okoliczności w karcie wypadku w drodze, którą sporządza w ciągu 14 dni od Twojego zawiadomienia.
W tym poradniku: Definicja wypadku w drodze z art. 57b ustawy emerytalnej, karta wypadku w 14 dni, 100% wynagrodzenia chorobowego i zasiłku, brak odszkodowania z ZUS, dowody.
Kogo to dotyczy
Pracowników, którzy ulegli wypadkowi w drodze między domem a miejscem pracy. Ustawa emerytalna obejmuje tym pojęciem także drogę do innego zatrudnienia, do miejsca zwykłego wykonywania funkcji zawodowych albo społecznych, zwykłego spożywania posiłków oraz nauki lub studiów (art. 57b ust. 2).
Droga nie musi być dosłownie najkrótsza. Przerwa życiowo uzasadniona w granicach potrzeby nie wyłącza wypadku w drodze. To samo dotyczy drogi najdogodniejszej ze względów komunikacyjnych (art. 57b ust. 1).
Zleceniobiorcy i inne osoby ubezpieczone też mogą mieć wypadek w drodze. Kartę sporządza wtedy podmiot wskazany w art. 5 ust. 1 ustawy z 30.10.2002 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: ustawa wypadkowa), np. zleceniodawca (art. 57b ust. 3 ustawy emerytalnej).
Czym różni się od wypadku przy pracy
| Cecha | Wypadek przy pracy | Wypadek w drodze |
|---|---|---|
| Podstawa | art. 3 ustawy wypadkowej | art. 57b ustawy emerytalnej |
| Dokument | protokół powypadkowy (zespół powypadkowy) | karta wypadku w drodze (pracodawca) |
| Termin dokumentu | 14 dni od zawiadomienia | 14 dni od zawiadomienia |
| Wynagrodzenie chorobowe | 100% | 100% (art. 92 § 1 pkt 2 KP) |
| Zasiłek chorobowy | 100% z ubezpieczenia wypadkowego | 100% z ubezpieczenia chorobowego (art. 11 ust. 2 ustawy zasiłkowej) |
| Jednorazowe odszkodowanie z ZUS | tak | nie |
| Renta | z ustawy wypadkowej | na zasadach ustawy emerytalnej |
Droga między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku, gdy pozostajesz w dyspozycji pracodawcy, to wypadek przy pracy, nie wypadek w drodze (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy wypadkowej). Zasady wypadku przy pracy opisuje poradnik Wypadek przy pracy.
Jak postąpić
- Zadbaj o zdrowie i dowody. Przy kolizji drogowej wezwij policję albo spisz oświadczenie z drugim uczestnikiem. Zrób zdjęcia, zapisz dane świadków i godzinę. Idź do lekarza jak najszybciej i poproś o zapisanie okoliczności urazu w dokumentacji.
- Zawiadom pracodawcę. Poszkodowany zawiadamia pracodawcę niezwłocznie, a gdy stan zdrowia na to nie pozwala, po ustaniu przeszkody (§ 1-5 rozporządzenia z 24.12.2002 w sprawie uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, dalej: rozporządzenie). Przepis nie wymaga formy pisemnej, ale pismo ułatwia liczenie 14 dni na kartę. Pismo przygotujesz w generatorze zgłoszenia wypadku. Generator jest ułożony pod wypadek przy pracy, więc w treści wskaż wyraźnie, że chodzi o wypadek w drodze i że wnosisz o sporządzenie karty wypadku w drodze, a nie protokołu powypadkowego.
- Podaj dane do karty. Wzór karty w załączniku do rozporządzenia wymaga m.in.: daty wypadku, godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy w tym dniu, rodzaju drogi, opisu okoliczności, miejsca i przyczyn, informacji o czynnościach policji, okresu niezdolności do pracy i danych świadków. Opisz dokładnie trasę i każdą przerwę w drodze oraz jej powód.
- Pracodawca ustala okoliczności. Uznanie zdarzenia za wypadek w drodze następuje na podstawie oświadczenia poszkodowanego, członka rodziny lub świadków, informacji od organów badających zdarzenie lub osób udzielających pierwszej pomocy oraz ustaleń osoby sporządzającej kartę. Okoliczności ustala pracodawca, nie zespół powypadkowy (art. 57b ust. 3 ustawy emerytalnej).
- Odbierz kartę w 14 dni. Kartę wypadku w drodze pracodawca sporządza nie później niż w ciągu 14 dni od zawiadomienia, w dwóch egzemplarzach. Jeden dostajesz Ty. W karcie pracodawca stwierdza, czy zdarzenie jest wypadkiem w drodze. Odmowa uznania wymaga uzasadnienia.
- Pilnuj świadczeń chorobowych. Za czas niezdolności do pracy wskutek wypadku w drodze zachowujesz prawo do 100% wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50 lat przez 14 dni (art. 92 § 1 pkt 1-2 KP). Potem ZUS albo pracodawca wypłaca zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy wymiaru (art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dalej: ustawa zasiłkowa). Przekaż kartę płatnikowi zasiłku, bo bez niej zasiłek zostanie policzony jak zwykła choroba, czyli 80%.
- Gdy niezdolność się przedłuża. Ustawa emerytalna reguluje wypadek w drodze w przepisach o rencie z tytułu niezdolności do pracy. O rentę występujesz do ZUS na zasadach tej ustawy. Warunków renty ten poradnik nie omawia.
Wyjątki i zastrzeżenia
- Przerwa w drodze. Krótkie zakupy, odebranie dziecka z przedszkola czy wizyta w aptece to typowe przerwy życiowo uzasadnione. Przerwa, która wykracza poza potrzebę, np. kilkugodzinne spotkanie towarzyskie, przerywa drogę. Ocena należy do pracodawcy, a w razie sporu do sądu.
- Brak odszkodowania z ZUS. Jednorazowe odszkodowanie i inne świadczenia z art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej dotyczą wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Po wypadku w drodze z ZUS dostaniesz zasiłek chorobowy 100%, a przy dłuższej niezdolności świadczenia z ustawy emerytalnej. Roszczeń wobec sprawcy wypadku dochodzisz na zasadach prawa cywilnego.
- Bez okresu wyczekiwania. Zasiłek chorobowy po wypadku w drodze przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia, bez 30 dni wyczekiwania (art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy zasiłkowej). Ma to znaczenie, gdy wypadek zdarzył się w pierwszym miesiącu nowej pracy.
- Po ustaniu zatrudnienia. Jeżeli umowa skończy się w czasie choroby, zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia wypłaca ZUS, nadal w wysokości 100%, ale nie dłużej niż 91 dni (art. 8 ust. 2, art. 11 ust. 2). Szczegóły w poradniku Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia.
- Spór o zasiłek. Decyzję o prawie do zasiłku i jego wysokości wydaje ZUS. Odwołanie wnosisz w terminie miesiąca od doręczenia, za pośrednictwem ZUS, do sądu rejonowego (art. 477(8) § 2 pkt 1 i art. 477(9) § 1 KPC). Kto rozpatruje jaką sprawę, wyjaśnia poradnik PIP, ZUS czy sąd pracy.
Przykład
Założenia: pracownica pracuje od 8:00 do 16:00. Wracając z pracy rowerem zwykłą trasą, zatrzymała się na 10 minut w sklepie spożywczym przy trasie. Po wyjściu ze sklepu została potrącona przez samochód na przejściu dla pieszych. Policja spisała notatkę. Pracownica ma zwolnienie lekarskie na 6 tygodni. U tego pracodawcy pracuje od 2 miesięcy.
- Zakupy spożywcze w drodze to przerwa życiowo uzasadniona w granicach potrzeby, więc droga nie została przerwana. Przyczyna jest zewnętrzna (potrącenie), zdarzenie nagłe. Zdarzenie spełnia definicję z art. 57b ust. 1.
- Następnego dnia pracownica wysyła pracodawcy e-mail z opisem trasy, godziny wyjścia z pracy, przerwy w sklepie, danymi świadka i informacją o notatce policyjnej. Wnosi o sporządzenie karty wypadku w drodze.
- Pracodawca sporządza kartę w ciągu 14 dni, uznaje zdarzenie za wypadek w drodze i przekazuje jeden egzemplarz pracownicy.
- Za pierwsze 33 dni zwolnienia pracodawca wypłaca 100% wynagrodzenia chorobowego. Za pozostałe dni pracownica dostaje zasiłek chorobowy 100%. Krótki staż w nowej pracy nie ma znaczenia, bo okres wyczekiwania nie obowiązuje.
- Jednorazowe odszkodowanie z ZUS nie przysługuje. Roszczeń za uszczerbek pracownica może dochodzić od sprawcy na zasadach prawa cywilnego.
Dokumenty i terminy
| Co | Termin lub zasada | Podstawa |
|---|---|---|
| Zawiadomienie pracodawcy | niezwłocznie, a po ustaniu przeszkody zdrowotnej | § 1-5 rozporządzenia z 2002 r. |
| Karta wypadku w drodze | do 14 dni od zawiadomienia, 2 egzemplarze | § 1-5 rozporządzenia |
| Odmowa uznania | wymaga uzasadnienia w karcie | § 1-5 rozporządzenia |
| Wynagrodzenie chorobowe 100% | do 33 dni w roku (14 dni po 50. roku życia) | art. 92 § 1 pkt 2 KP |
| Zasiłek chorobowy 100% | po wyczerpaniu wynagrodzenia chorobowego, bez wyczekiwania | art. 11 ust. 2 pkt 3, art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy zasiłkowej |
| Odwołanie od decyzji ZUS | miesiąc od doręczenia, sąd rejonowy | art. 477(8) § 2 pkt 1, 477(9) § 1 KPC |
| Dowody | notatka policji, oświadczenia świadków, dokumentacja medyczna, zdjęcia, bilety | § 1-5 rozporządzenia |
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca może odmówić sporządzenia karty?
Pracodawca ma obowiązek ustalić okoliczności w karcie (art. 57b ust. 3). Może w niej uznać, że zdarzenie nie jest wypadkiem w drodze, ale musi to uzasadnić. Spór o świadczenia rozstrzyga potem ZUS i sąd.
Czy muszę zgłaszać wypadek w drodze do PIP?
Nie. Zawiadomienie okręgowego inspektora pracy dotyczy wypadków przy pracy śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych (art. 234 § 2 KP), nie wypadków w drodze.
Przydatne narzędzia
Powiązane poradniki
- Wypadek przy pracy: co musi zrobić pracodawca i jakie prawa ma poszkodowany pracownik?
- Jak uzyskać z ZUS jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy?
- Czy po zakończeniu umowy o pracę dostanę zasiłek chorobowy i kto go wypłaci?
- Czy pracodawca widzi, na co mam L4?
- PIP, ZUS czy sąd pracy: do kogo zwrócić się z problemem w pracy?
Źródła
- Ustawa z 17.12.1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749 (art. 57b)
- Rozporządzenie MPiPS z 24.12.2002 w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jej sporządzania, t.j. Dz.U. 2013 poz. 924
- Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 92)
- Ustawa z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, t.j. Dz.U. 2026 poz. 854 (art. 4, 8, 11)
- Ustawa z 30.10.2002 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1644 (art. 3, 5, 6)
- Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 (art. 477(8), 477(9))
Źródła sprawdzono 16 października 2026. Stan prawny na 16 października 2026.
Historia zmian
- 16 października 2026: Pierwsza publikacja.
Poradnik ma charakter informacyjny. Obowiązują aktualne przepisy i informacje Państwowej Inspekcji Pracy. Niezależny serwis informacyjny. Nie jesteśmy Państwową Inspekcją Pracy.