Czy po zakończeniu umowy o pracę dostanę zasiłek chorobowy i kto go wypłaci?
Krótka odpowiedź
Tak, ale pod warunkami. Jeżeli zachorowałeś już po rozwiązaniu umowy, zasiłek chorobowy przysługuje, gdy niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż 14 dni od ustania zatrudnienia (art. 7 ustawy z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dalej: ustawa zasiłkowa). Zasiłek wynosi 80% podstawy wymiaru i po ustaniu zatrudnienia przysługuje najwyżej przez 91 dni. Wypłaca go ZUS, nie były pracodawca. Prawo do zasiłku wyłącza m.in. nowa praca, emerytura, renta albo prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W tym poradniku: Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia: 30 dni niezdolności, zachorowanie do 14 dni po umowie, 80%, limit 91 dni, wyłączenia z art. 13, wniosek do ZUS.
Kogo to dotyczy
Byłych pracowników, którzy zachorowali tuż po zakończeniu umowy o pracę albo chorują nadal po ustaniu zatrudnienia. Te same przepisy stosuje się do zleceniobiorców z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Sposób rozwiązania umowy nie ma znaczenia. Liczy się dzień, w którym ustał tytuł ubezpieczenia, czyli ostatni dzień zatrudnienia.
Jak postąpić
- Sprawdź dwa warunki z art. 7 ustawy zasiłkowej. Po pierwsze, niezdolność do pracy musi powstać nie później niż w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia. Przy chorobie zakaźnej o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni albo chorobie, której objawy ujawniają się po ponad 14 dniach, termin wynosi 3 miesiące. Po drugie, niezdolność musi trwać bez przerwy co najmniej 30 dni. Jedno zwolnienie na 10 dni po zakończeniu umowy nie daje prawa do zasiłku. Kolejne zwolnienia muszą następować po sobie bez dnia przerwy.
- Odróżnij dwie sytuacje. Art. 7 dotyczy niezdolności, która powstała dopiero po ustaniu zatrudnienia. Jeżeli zwolnienie lekarskie zaczęło się jeszcze w czasie umowy i trwa po jej zakończeniu, warunek 30 dni z art. 7 Cię nie dotyczy. W obu sytuacjach zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia wypłaca ZUS (art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. d).
- Sprawdź wyłączenia z art. 13. Zasiłek po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje, gdy:
- masz ustalone prawo do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy,
- kontynuujesz lub podjąłeś działalność zarobkową, która jest tytułem do ubezpieczenia chorobowego albo daje prawo do świadczeń za czas choroby (np. nowa umowa o pracę, zlecenie ze składką chorobową),
- nie nabyłeś prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, bo nie upłynął okres wyczekiwania,
- masz prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
- podlegasz ubezpieczeniu społecznemu rolników,
- ubezpieczenie ustało po wyczerpaniu prawa do zasiłku (art. 13 ust. 1-2).
Zasiłek chorobowy i zasiłek dla bezrobotnych się wykluczają.
- Dopilnuj e-ZLA. Gdy ZUS jest płatnikiem zasiłku, to Ty dostarczasz do ZUS wydruk e-ZLA albo zaświadczenie wystawione w trybie alternatywnym (art. 62 ust. 1 pkt 1). Powiedz lekarzowi, że nie masz już pracodawcy.
- Poproś byłego pracodawcę o zaświadczenie Z-3. Płatnik składek, który Cię zatrudniał, przekazuje ZUS zaświadczenie z zestawieniem składników wynagrodzenia, bo na jego podstawie ZUS ustala podstawę wymiaru zasiłku (art. 61 ust. 3). Według karty usługi ZUS dla pracowników jest to formularz Z-3. Wystąp o nie na piśmie i zachowaj kopię.
- Złóż wniosek do ZUS. Od 1 lipca 2026 r. postępowanie o zasiłek wszczyna się na wniosek. Gdy płatnikiem jest ZUS, wniosek składasz w postaci papierowej albo jako dokument elektroniczny podpisany podpisem kwalifikowanym, zaufanym, osobistym albo w systemie eZUS (art. 61b ust. 1-2). Według karty usługi ZUS komplet dokumentów to:
- wniosek o zasiłek chorobowy ZAS-53,
- oświadczenie Z-10 o braku innych tytułów do ubezpieczenia i świadczeń wymienionych w art. 13,
- zaświadczenie płatnika Z-3,
- wydruk e-ZLA,
- w razie potrzeby ZAS-2 (ciąża), ZAS-7 lub ZAS-8 (choroba zawodowa, wypadek), karta wypadku albo protokół powypadkowy,
- numer rachunku bankowego i dokument tożsamości.
Dokumenty składasz w eZUS, osobiście albo pocztą w oddziale ZUS właściwym dla miejsca zamieszkania.
- Czekaj na wypłatę najwyżej 30 dni. ZUS wypłaca zasiłek po stwierdzeniu uprawnień, nie później niż 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa (art. 64 ust. 1). Za opóźnienie należą się odsetki (art. 64 ust. 2).
- Gdy ZUS odmówi, odwołaj się. Od decyzji ZUS odwołujesz się w terminie miesiąca od doręczenia, na piśmie do oddziału ZUS, który wydał decyzję, albo ustnie do protokołu (art. 477(9) § 1 KPC). Sprawy o zasiłek chorobowy rozpoznaje sąd rejonowy (art. 477(8) § 2 pkt 1 KPC). Odwołanie nie podlega opłacie (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Podział spraw między PIP, ZUS i sąd opisuje poradnik PIP, ZUS czy sąd pracy.
Wyjątki i zastrzeżenia
- Limit 91 dni. Za okres niezdolności przypadający po ustaniu zatrudnienia zasiłek przysługuje nie dłużej niż przez 91 dni. Limit nie dotyczy niezdolności w czasie ciąży, gruźlicy ani badań dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów (art. 8 ust. 2). Ogólny okres zasiłkowy wynosi 182 dni, a przy gruźlicy i w ciąży 270 dni (art. 8 ust. 1).
- Wysokość. Podstawowo 80% podstawy wymiaru. 100% przysługuje w ciąży, po wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz przy badaniach dla dawców (art. 11 ust. 1-2). Zasiłek wypłaca się za każdy dzień niezdolności, także wolny od pracy (art. 11 ust. 4). Wynagrodzenie chorobowe z art. 92 KP płaci tylko pracodawca w czasie zatrudnienia. Po ustaniu umowy nie ma już wynagrodzenia chorobowego, jest wyłącznie zasiłek.
- Przedawnienie. Roszczenie o wypłatę zasiłku przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. Jeżeli nie złożyłeś wniosku z przyczyn od Ciebie niezależnych, termin biegnie od ustania przeszkody. Gdy niewypłacenie wynika z błędu płatnika albo ZUS, termin wynosi 3 lata (art. 67 ust. 1, 3, 4).
- Kontrola. ZUS kontroluje prawidłowość wykorzystywania zwolnień także wobec osób po ustaniu zatrudnienia (art. 68 ust. 1 i 1c). Praca zarobkowa w czasie zwolnienia oznacza utratę zasiłku. Zasady opisuje poradnik Czy pracodawca widzi, na co mam L4?.
- Zwolnienie w czasie choroby. Jeżeli pracodawca rozwiązał umowę w czasie Twojej choroby, sprawdź, czy zrobił to zgodnie z prawem: Zwolnienie podczas L4. Sposób zakończenia umowy nie zmienia zasad zasiłku chorobowego, ale ma znaczenie dla zasiłku dla bezrobotnych, o czym piszemy w poradniku Porozumienie stron.
Przykład
Założenia: umowa o pracę rozwiązała się 31 sierpnia za porozumieniem stron. Pracownik nie podjął nowej pracy i nie zarejestrował się w urzędzie pracy. 8 września lekarz wystawił e-ZLA na 14 dni, a potem bez przerwy kolejne zwolnienia do 20 października. Pracownik nie ma emerytury ani renty.
- Niezdolność powstała 8 września, czyli w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia. Trwała bez przerwy od 8 września do 20 października, czyli dłużej niż 30 dni. Oba warunki z art. 7 są spełnione.
- Żadne wyłączenie z art. 13 nie zachodzi. Gdyby 15 września pracownik zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku, zasiłek chorobowy by nie przysługiwał.
- Pracownik prosi byłego pracodawcę o Z-3, a sam składa w ZUS wniosek ZAS-53, oświadczenie Z-10 i wydruki e-ZLA. Może to zrobić w eZUS.
- ZUS ustala podstawę wymiaru na podstawie Z-3 i wypłaca 80% za każdy dzień od 8 września, także za weekendy, nie później niż 30 dni od skompletowania dokumentów.
- Jeżeli choroba będzie trwała dalej, zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia skończy się po 91 dniach, nawet gdy zwolnienia będą wystawiane nadal.
Dokumenty i terminy
| Co | Termin lub zasada | Podstawa |
|---|---|---|
| Powstanie niezdolności po ustaniu zatrudnienia | do 14 dni od ustania zatrudnienia (3 miesiące przy chorobie zakaźnej o długim wylęganiu) | art. 7 ustawy zasiłkowej |
| Minimalny czas trwania niezdolności | co najmniej 30 dni bez przerwy | art. 7 |
| Czas wypłaty zasiłku po ustaniu zatrudnienia | najwyżej 91 dni | art. 8 ust. 2 |
| Wysokość | 80% podstawy wymiaru (100% w ciąży i po wypadku w drodze) | art. 11 |
| Kto wypłaca | ZUS | art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. d |
| Dokumenty | ZAS-53, Z-10, Z-3 od pracodawcy, wydruk e-ZLA | art. 61 ust. 3, 61b, 62; karta usługi ZUS |
| Wypłata | nie później niż 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności | art. 64 ust. 1 |
| Przedawnienie | 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu zasiłkowego | art. 67 ust. 1 |
| Odwołanie od decyzji ZUS | miesiąc od doręczenia, przez oddział ZUS, sąd rejonowy, bez opłaty | art. 477(8) § 2 pkt 1, 477(9) § 1 KPC |
Najczęstsze pytania
Zachorowałem 20 dni po zakończeniu umowy. Czy dostanę zasiłek?
Nie, chyba że chodzi o chorobę zakaźną o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni albo chorobę, której objawy ujawniają się po ponad 14 dniach. Wtedy termin wynosi 3 miesiące (art. 7 pkt 2).
Czy mogę jednocześnie pobierać zasiłek dla bezrobotnych i zasiłek chorobowy?
Nie. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych wyłącza zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia (art. 13 ust. 1). Oświadczenie o tym składasz na druku Z-10.
Powiązane poradniki
- Czy pracodawca może zwolnić pracownika podczas zwolnienia lekarskiego (L4)?
- Czy pracodawca widzi, na co mam L4?
- Pracodawca każe podpisać porozumienie stron. Co sprawdzić przed podpisaniem?
- Pracodawca nie wydał świadectwa pracy. Co dalej?
- PIP, ZUS czy sąd pracy: do kogo zwrócić się z problemem w pracy?
Źródła
- Ustawa z 25.06.1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, t.j. Dz.U. 2026 poz. 854 (art. 7, 8, 11, 13, 61, 61b, 62, 64, 67, 68)
- Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 92)
- Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 (art. 477(8), 477(9))
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 (art. 96 ust. 1 pkt 4)
- ZUS, karta usługi: Jak uzyskać zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego lub ubezpieczenia wypadkowego
Źródła sprawdzono 16 października 2026. Stan prawny na 16 października 2026.
Historia zmian
- 16 października 2026: Pierwsza publikacja.
Poradnik ma charakter informacyjny. Obowiązują aktualne przepisy i informacje Państwowej Inspekcji Pracy. Niezależny serwis informacyjny. Nie jesteśmy Państwową Inspekcją Pracy.