Pracodawca nie wydał świadectwa pracy. Co dalej?

Kogo to dotyczy

Osób, których umowa o pracę rozwiązała się albo wygasła: przez wypowiedzenie, porozumienie stron, upływ czasu, rozwiązanie bez wypowiedzenia. Świadectwo pracy nie przysługuje po umowie zlecenia ani B2B. Jeżeli uważasz, że w rzeczywistości był to etat, zobacz zakończona współpraca a etat.

Jak postąpić

1. Sprawdź termin. Świadectwo należy się w dniu ustania stosunku pracy. Jeżeli z przyczyn obiektywnych wręczenie w tym dniu nie jest możliwe, pracodawca w ciągu kolejnych 7 dni wysyła je za pośrednictwem operatora pocztowego albo doręcza inaczej (art. 97 § 1 KP). Wyjątek: jeżeli w ciągu 7 dni zawierasz kolejną umowę o pracę z tym samym pracodawcą, świadectwo wydaje on tylko na Twój wniosek, w ciągu 7 dni od jego złożenia (art. 97 § 1(1) i § 1(2) KP).
2. Nie daj się uzależnić od „rozliczenia”. Wydanie świadectwa nie może zależeć od wcześniejszego rozliczenia się z pracodawcą, np. zwrotu sprzętu (art. 97 § 1(3) KP).
3. Upoważnij kogoś, jeśli nie możesz odebrać osobiście. Upoważnienie do odbioru możesz dostarczyć w postaci papierowej lub elektronicznej (§ 3 rozporządzenia w sprawie świadectwa pracy).
4. Wyślij pisemne wezwanie. Wskaż datę rozwiązania umowy, przypomnij art. 97 § 1 KP i podaj adres do doręczenia. Zachowaj potwierdzenie nadania. Wezwanie nie jest wymagane przez przepisy, ale porządkuje dowody.
5. Złóż skargę do PIP. Niewydanie w terminie świadectwa pracy to wykroczenie zagrożone grzywną od 2000 do 60 000 zł (art. 282 § 1 pkt 3 KP). PIP ściga takie wykroczenia jako oskarżyciel publiczny, a inspektor może nałożyć mandat do 5000 zł. Skargę przygotujesz w generatorze skargi, zasady opisuje poradnik skarga do PIP.
6. Pozwij pracodawcę o wydanie świadectwa. Masz prawo żądać przed sądem pracy zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa (art. 97(1) § 1 KP). Możesz to zrobić w każdym czasie przed upływem przedawnienia (art. 97(1) § 3 KP). Sprawy o świadectwo pracy należą do sądu rejonowego bez względu na wartość sporu (art. 461 § 1(1) KPC). Pracownik wnoszący powództwo co do zasady nie płaci kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych).
7. Dochodź odszkodowania, jeśli brak świadectwa kosztował Cię pracę. Pracownikowi należy się naprawienie szkody wyrządzonej niewydaniem w terminie lub wydaniem niewłaściwego świadectwa, w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, nie dłużej niż za 6 tygodni (art. 99 § 1 i 2 KP). Musisz wykazać, że to właśnie brak świadectwa był przyczyną, np. nowy pracodawca nie chciał Cię zatrudnić bez niego.

Gdy świadectwo zawiera błąd

1. Wniosek o sprostowanie do pracodawcy: w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa (art. 97 § 2(1) KP).
2. Odpowiedź pracodawcy: w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku pracodawca wydaje nowe świadectwo albo zawiadamia Cię o odmowie (§ 7 ust. 1 rozporządzenia).
3. Sąd pracy: po odmowie masz 14 dni od zawiadomienia na żądanie sprostowania w sądzie pracy. Jeżeli pracodawca w ogóle nie zawiadomił Cię o odmowie, żądanie sprostowania również wnosisz do sądu pracy (art. 97 § 2(1) KP).
4. Po wyroku: pracodawca wydaje nowe świadectwo w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia (§ 7 ust. 2 rozporządzenia).

Świadectwo musi zawierać pouczenie o tych terminach (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Na Twoje żądanie pracodawca wpisuje też wysokość i składniki wynagrodzenia oraz uzyskane kwalifikacje (art. 97 § 2 KP).

Wyjątki i zastrzeżenia

• Firma nie istnieje. Jeżeli pracodawca nie istnieje albo z innych przyczyn nie da się go pozwać o wydanie świadectwa, możesz żądać przed sądem pracy ustalenia uprawnienia do otrzymania świadectwa pracy (art. 97(1) § 2 KP). Także w każdym czasie przed upływem przedawnienia. Gdy firma jest w upadłości, zobacz też upadłość pracodawcy.
• Sprostowanie a „każdy czas”. Art. 97(1) § 4 KP każe stosować odpowiednio § 1-3 do żądania sprostowania, a art. 97 § 2(1) KP przewiduje dla sprostowania terminy 14-dniowe. Jak te przepisy łączą się w konkretnej sprawie, np. gdy pracodawca już nie istnieje, wymaga oceny prawnej. Nie czekaj z wnioskiem o sprostowanie.
• Rozwiązanie dyscyplinarne uznane za wadliwe. Jeżeli sąd pracy uzna, że rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z Twojej winy naruszało przepisy, pracodawca wpisuje do świadectwa, że umowa została rozwiązana za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 KP).
• Wyrok o odszkodowaniu za niewłaściwe świadectwo jest podstawą do zmiany tego świadectwa (art. 99 § 4 KP).
• PIP a spór o treść. Kontrola PIP może dotyczyć tego, czy świadectwo wydano w terminie. O tym, jaka treść jest prawidłowa, w sporze rozstrzyga sąd pracy.
• Śmierć pracownika. Świadectwo trafia do akt osobowych, a pracodawca wydaje je uprawnionym członkom rodziny lub spadkobiercom na wniosek, w ciągu 7 dni (§ 5 rozporządzenia).

Przykład

Założenia: umowa o pracę rozwiązała się 31 sierpnia 2026 r. za porozumieniem stron. Pracownik nie dostał świadectwa ani tego dnia, ani pocztą. Pracodawca mówi, że wyda je „po oddaniu laptopa”.

To niezgodne z art. 97 § 1(3) KP: świadectwa nie wolno uzależniać od rozliczenia. Pracownik wysyła pisemne wezwanie z adresem do doręczenia. Gdy to nie pomaga, składa skargę do OIP i pozew do sądu rejonowego (sądu pracy) o zobowiązanie do wydania świadectwa. Jeżeli w tym czasie inny pracodawca odmówił mu zatrudnienia z powodu braku świadectwa, może w tym samym pozwie żądać odszkodowania, maksymalnie za 6 tygodni. Spór o laptopa to osobna sprawa.

Dokumenty i terminy

Przydatne dowody: umowa o pracę, porozumienie lub wypowiedzenie, korespondencja z pracodawcą, potwierdzenia nadania wezwań, odmowa nowego pracodawcy (najlepiej na piśmie).

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca może wysłać świadectwo pocztą bez mojej zgody?

Kodeks każe wydać świadectwo w dniu ustania stosunku pracy. Wysyłka pocztą lub inne doręczenie w ciągu 7 dni jest przewidziana wtedy, gdy wręczenie w tym dniu nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych (art. 97 § 1 KP).

Ile mam czasu na pozew o wydanie świadectwa?

Przepis mówi, że możesz wystąpić „w każdym czasie przed upływem terminu przedawnienia” (art. 97(1) § 3 KP). Nie odkładaj jednak sprawy, bo dowody i kontakt z pracodawcą z czasem się tracą.

Gdzie złożyć pozew?

Do sądu rejonowego, sądu pracy, właściwego dla pozwanego pracodawcy albo dla miejsca, w którym praca była wykonywana. Jeżeli nie wiesz, czy iść do PIP czy do sądu, zobacz PIP, ZUS czy sąd pracy.

Przydatne narzędzia

• Generator skargi do PIP

Powiązane poradniki

• Pracodawca każe podpisać porozumienie stron. Co sprawdzić przed podpisaniem?
• Firma się zamyka, a pensja nie została wypłacona. Co dalej?
• Jak złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy?
• PIP, ZUS czy sąd pracy: do kogo zwrócić się z problemem w pracy?
• Ekwiwalent za niewykorzystany urlop: kiedy przysługuje, jak go policzyć i kiedy trzeba go wypłacić

Źródła

• Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 97, 97(1), 99, 282, 291)
• Rozporządzenie MRPiPS z 30.12.2016 w sprawie świadectwa pracy, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1016
• Metryka ELI rozporządzenia (akty zmieniające, teksty jednolite)
• Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 (art. 461)
• Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 (art. 96 ust. 1 pkt 4)
• Ustawa o PIP, tekst ujednolicony ISAP
• Ustawa z 11.03.2026 o zmianie ustawy o PIP, Dz.U. 2026 poz. 473 (grzywny, mandaty)

Źródła sprawdzono 15 października 2026. Stan prawny na 15 października 2026.

Historia zmian

• 15 października 2026: Pierwsza publikacja.