Zlecenie i działalność do stażu pracy: jak uzyskać przeliczenie urlopu?

Kogo to dotyczy

Pracowników na umowie o pracę, którzy wcześniej pracowali na zleceniu, prowadzili jednoosobową działalność, współpracowali przy działalności członka rodziny albo pracowali za granicą na innej podstawie niż umowa o pracę. Najczęściej chodzi o to, by szybciej uzyskać 26 dni urlopu zamiast 20.

Jak postąpić

1. Sprawdź, które okresy się liczą. Kodeks wymienia (art. 302(1) KP):
   • pozarolniczą działalność i współpracę przy niej, za które opłacono składki emerytalne, rentowe lub wypadkowe (§ 1),
   • umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, umowę agencyjną, współpracę przy tych umowach oraz członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych, jeżeli podlegałeś wtedy ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (§ 2),
   • udokumentowane okresy z § 1 i 2, w których nie podlegałeś tym ubezpieczeniom na podstawie odrębnych przepisów (§ 3),
   • pierwsze miesiące działalności bez składek emerytalnych i rentowych na podstawie art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, czyli tzw. ulgę na start (§ 4),
   • zawieszenie działalności lub współpracy w celu osobistej opieki nad dzieckiem, za które opłacono składki (§ 5 i 6),
   • udokumentowaną pracę zarobkową za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy (§ 7).
2. Złóż wniosek do ZUS. Wniosek o zaświadczenie składa osoba, której okresy mają być wliczone, wyłącznie elektronicznie przez profil informacyjny ZUS (art. 302(2) KP). ZUS nazywa go „wnioskiem o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy” o symbolu USP. Znajdziesz go na koncie w eZUS, w „Kreatorze wniosku «stażowe»”. Wersji papierowej nie ma.
3. Okresy sprzed 1999 r. zgłoś osobno. Według ZUS okresów sprzed 1 stycznia 1999 r. nie ma na koncie ubezpieczonego, więc wnioskujesz o nie wnioskiem US-7. Jeżeli okres zaczął się przed 1999 r. i trwał dłużej, składasz dwa wnioski: US-7 i USP.
4. Odbierz zaświadczenie. ZUS sporządza i doręcza zaświadczenia oraz decyzje w tych sprawach elektronicznie na profilu informacyjnym, a o ich umieszczeniu powiadamia e-mailem, SMS-em lub w aplikacji (art. 83g ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dodany ustawą Dz.U. 2025 poz. 1423).
5. Gdy ZUS odmówi. Jeżeli na Twoim koncie nie ma informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń, ZUS wyda decyzję odmowną. Według ZUS możesz wtedy złożyć wniosek o postępowanie wyjaśniające z dokumentami: przez eZUS (wniosek ogólny POG), listownie albo osobiście w placówce.
6. Okresy bez składek udokumentuj sam. ZUS nie wystawi zaświadczenia np. za zlecenie wykonywane jako uczeń lub student, bo nie podlegałeś wtedy ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Takie okresy wlicza się, jeżeli są udokumentowane (art. 302(1) § 3 KP). OIP w Kielcach wskazuje jako przykłady umowę, rachunki albo zaświadczenie zleceniodawcy. Podobnie dokumentujesz pracę za granicą (§ 7).
7. Przekaż dokumenty pracodawcy w terminie. Pracownik zatrudniony w dniu, od którego przepisy dotyczą jego pracodawcy, ma 24 miesiące od tego dnia na udokumentowanie okresów (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy). W firmie prywatnej termin liczy się od 1 maja 2026 r., w jednostce sektora finansów publicznych od 1 stycznia 2026 r. Okresów nieudokumentowanych w terminie ten pracodawca nie wlicza (art. 5 ust. 3). Zachowaj potwierdzenie, kiedy złożyłeś dokumenty.
8. Sprawdź, czy pracodawca przeliczył uprawnienia. Najczęściej chodzi o wymiar urlopu: 20 dni przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat, 26 dni przy co najmniej 10 latach (art. 154 § 1 KP). Jeżeli wykorzystałeś już urlop za dany rok, a w ciągu roku uzyskałeś prawo do wyższego wymiaru, należy Ci się urlop uzupełniający (art. 158 KP).

Na co wpływa doliczony staż

Wyjątki i zastrzeżenia

• Brak wyrównania wstecz. Uprawnienia wynikające z doliczenia okresów przysługują od dnia nabycia prawa, ale nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r. (sektor finansów publicznych) albo od 1 maja 2026 r. (pozostali pracodawcy) (art. 6 ustawy). Za lata wcześniejsze nic się nie przelicza. Ustawa nie mówi wprost, czy przy dokumentach dostarczonych później wyższy urlop należy się od 1 maja 2026 r., czy od dnia ich przedstawienia. Dostarcz je jak najszybciej.
• Trwające wypowiedzenie. Nowe okresy nie wpływają na okres wypowiedzenia, który trwał w dniu, od którego przepisy dotyczą Twojego pracodawcy (art. 8 ustawy).
• Trwające nabory. W naborach na stanowiska wszczętych i niezakończonych przed tym dniem nowych okresów nie wlicza się do wymaganego stażu (art. 7 ustawy).
• Okresy, które się pokrywają. Gdy okresy się nakładają, także z umową o pracę, wlicza się okres najkorzystniejszy dla pracownika (art. 302(1) § 10 KP). Ten sam czas nie liczy się dwa razy.
• Umowa o dzieło. Kodeks jej nie wymienia, więc okresów samej umowy o dzieło przepis nie obejmuje.
• Zatrudnieni po 1 maja 2026 r. Termin 24 miesięcy z art. 5 ustawy dotyczy osób zatrudnionych w dniu, od którego przepisy obowiązują ich pracodawcę. Dla osób zatrudnionych później ustawa nie przewiduje takiego terminu. Dokumenty warto przedstawić od razu przy zatrudnieniu.
• Spór z pracodawcą. Jeżeli pracodawca odmawia przeliczenia urlopu mimo dokumentów, możesz złożyć skargę do PIP albo pozew do sądu pracy. Zobacz PIP, ZUS czy sąd pracy.

Przykład

Założenia: pracownica od 2020 r. pracuje na umowie o pracę w prywatnej firmie, cały czas na pełny etat. Wcześniej przez 4 lata, od 2016 do 2019 r., wykonywała umowy zlecenia, z których podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ukończyła szkołę średnią ogólnokształcącą, co według art. 155 § 1 pkt 4 KP daje 4 lata do stażu urlopowego. Okresy nauki i zlecenia na siebie nie zachodzą.

Do 30 kwietnia 2026 r. jej staż urlopowy to 4 lata szkoły i ponad 6 lat umowy o pracę, czyli ponad 10 lat. Miała więc już 26 dni urlopu. Doliczenie zlecenia niczego nie zmieni w urlopie. Inaczej byłoby, gdyby bez zlecenia brakowało jej do 10 lat. Wtedy po złożeniu wniosku USP w eZUS i przekazaniu zaświadczenia pracodawcy w ciągu 24 miesięcy od 1 maja 2026 r. uzyskałaby wyższy wymiar, ale nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r. Okresy zlecenia nie wpłyną natomiast na jej okres wypowiedzenia, bo zlecenia wykonywała dla innej firmy.

Dokumenty i terminy

Najczęstsze pytania

Czy muszę dostarczyć zaświadczenie, skoro pracodawca może sam sprawdzić w ZUS?

Tak. Ustawa wiąże wliczenie z tym, że pracownik udokumentuje okresy (art. 5 ustawy). Wniosek do ZUS składasz Ty, nie pracodawca (art. 302(2) KP).

Czy działalność, w której płaciłem tylko składkę zdrowotną, się liczy?

Co do zasady liczy się okres, za który opłacono składki emerytalne, rentowe lub wypadkowe (art. 302(1) § 1 KP). Wyjątkiem jest okres ulgi na start z art. 18 Prawa przedsiębiorców (§ 4). ZUS wydaje na niego zaświadczenie o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego (§ 13).

Czy dostanę ekwiwalent za „brakujący” urlop z poprzednich lat?

Nie. Uprawnienia przysługują najwcześniej od 1 stycznia albo 1 maja 2026 r. (art. 6 ustawy). Ekwiwalent za urlop niewykorzystany przy odejściu z pracy opisuje poradnik ekwiwalent za urlop.

Powiązane poradniki

• Ekwiwalent za niewykorzystany urlop: kiedy przysługuje, jak go policzyć i kiedy trzeba go wypłacić
• Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Jak sprawdzić, co naprawdę łączy strony
• Współpraca B2B a umowa o pracę: kiedy samozatrudnienie jest w rzeczywistości etatem
• Jak uzyskać bezpłatną poradę prawną w PIP?
• PIP, ZUS czy sąd pracy: do kogo zwrócić się z problemem w pracy?

Źródła

• Ustawa z 26.09.2025 o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1423 (art. 1, 3, 5-10)
• Metryka ELI ustawy Dz.U. 2025 poz. 1423 (ogłoszenie 21.10.2025, wejście w życie 1.01.2026)
• Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 36, 93, 154, 154(1), 155, 158, 302(1), 302(2))
• ZUS: „Stażowe” - nowe regulacje i zaświadczenia od 2026 r. (29.12.2025)
• MRPiPS, gov.pl: Staż pracy na nowo. Złóż wniosek do ZUS i uzyskaj zaświadczenie dla pracodawcy (5.01.2026)
• OIP Kielce: Staż pracy na nowo - pytania i odpowiedzi
• Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1195 (art. 8)

Źródła sprawdzono 15 października 2026. Stan prawny na 15 października 2026.

Historia zmian

• 15 października 2026: Pierwsza publikacja.