Interpretacja indywidualna Głównego Inspektora Pracy: jak zapytać, czy umowa jest stosunkiem pracy

Kogo to dotyczy

Wniosek może złożyć podmiot wskazany w art. 13 pkt 1-6 ustawy o PIP, czyli podmiot kontrolowany przez PIP. To przede wszystkim pracodawcy oraz przedsiębiorcy niebędący pracodawcami, na rzecz których pracują osoby fizyczne, w tym samozatrudnieni. Katalog obejmuje też m.in. agencje zatrudnienia, podmioty delegujące pracowników i przedsiębiorców zlecających pracę w zakresie minimalnej stawki godzinowej.

Osoba pracująca na zleceniu lub B2B nie jest wymieniona jako wnioskodawca. Jeśli uważasz, że powinieneś mieć umowę o pracę, możesz złożyć skargę do PIP.

Jak postąpić

1. Sprawdź, czy interpretacja jest możliwa. Nie wydaje się jej w zakresie elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które w dniu złożenia wniosku są przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego przed organami PIP lub ZUS (art. 14b ust. 1).
2. Opisz sprawę. Wniosek zawiera (art. 14b ust. 2):
   • dane identyfikujące wnioskodawcę,
   • opis stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (np. planowanej współpracy),
   • wskazanie przepisów, które mają być interpretowane,
   • Twoje stanowisko w sprawie,
   • dowód uiszczenia opłaty,
   • dokumenty lub inne dowody potwierdzające okoliczności, jeżeli je masz.
3. Opisz fakty istotne dla art. 22 § 1 KP. Kto będzie wydawał polecenia, kto ustala miejsce i czas pracy, czy praca ma być osobista, jak liczone jest wynagrodzenie, kto ponosi koszty i ryzyko. Porównanie cech znajdziesz w poradniku Umowa zlecenie a umowa o pracę.
4. Wnieś opłatę razem ze złożeniem wniosku. Wynosi 40 zł, a gdy we wniosku opisano kilka odrębnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych, 40 zł od każdego (art. 14b ust. 6 i 10). Numer rachunku Głównego Inspektoratu Pracy w NBP podaje PIP na stronie „Interpretacja indywidualna - opłata”. Przepisz go z tej strony przed przelewem. Według PIP w tytule przelewu należy wskazać, że to opłata za interpretację indywidualną z art. 14b ustawy o PIP, oraz dane wnioskodawcy.
5. Uzupełnij braki w 7 dni, jeśli zostaniesz wezwany. Gdy wniosek nie zawiera wymaganych elementów albo brak opłaty, GIP wzywa do uzupełnienia w 7 dni. Nieuzupełniony wniosek pozostaje bez rozpoznania (art. 14b ust. 7).
6. Czekaj na decyzję. Termin 30 dni liczy się od otrzymania kompletnego wniosku (art. 14b ust. 4). Według PIP kompletny to taki, który ma wszystkie elementy i dowód opłaty. Interpretację doręczoną elektronicznie uważa się za wydaną w terminie (art. 14b ust. 14).
7. Jeśli się nie zgadzasz, odwołaj się do sądu. Od decyzji przysługuje odwołanie na zasadach KPC (art. 14b ust. 8). Rozpoznaje je sąd okręgowy, w którego okręgu masz miejsce zamieszkania albo siedzibę (art. 461 § 1(2) i § 2(4) KPC). Opłata od odwołania wynosi 200 zł (art. 36a ustawy o kosztach sądowych).

Co zawiera interpretacja i co z niej wynika

• Opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, stanowisko GIP z uzasadnieniem prawnym i pouczenie o odwołaniu (art. 14b ust. 9). Zawiera też ocenę stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów i ich wykładni (ust. 3).
• Dla organów PIP jest wiążąca. Można ją zmienić albo uchylić tylko w razie zmiany okoliczności sprawy (ust. 17).
• Dla wnioskodawcy nie jest wiążąca, ale jeśli się do niej zastosowałeś, nie można nałożyć na Ciebie sankcji administracyjnych, finansowych ani kar w tym zakresie (ust. 16).
• GIP przekazuje interpretację do ZUS i Krajowej Administracji Skarbowej (ust. 18) i publikuje ją w BIP po usunięciu danych identyfikujących (ust. 15).

Wyjątki i zastrzeżenia

• Liczy się zgodność opisu z rzeczywistością. Interpretacja nie wyłącza oceny przez PIP rzeczywistego charakteru umowy w czasie kontroli, jeżeli ustalony stan faktyczny różni się od opisanego we wniosku (art. 14b ust. 5). Ochrona działa tylko w granicach opisu.
• Zwrot opłaty przysługuje wyłącznie, gdy wycofasz wniosek przed rozpoznaniem (w całości lub co do odrębnego stanu), gdy zapłaciłeś za dużo albo gdy wniosek w całości pozostawiono bez rozpoznania (art. 14b ust. 12). Zwrot następuje najpóźniej w 7 dni od zakończenia postępowania (ust. 13).
• Odwołanie do sądu. Do odwołania od interpretacji stosuje się odpowiednio niektóre przepisy o odwołaniu od decyzji OIP, m.in. o terminie, treści odwołania i jego przekazaniu do sądu, ale nie o prekluzji dowodowej (art. 477(7j) KPC odsyła do art. 477(7b) § 1, 2 i 5-7). Termin wynosi więc miesiąc od doręczenia. Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości sprawy (art. 398(2) § 2 pkt 4 KPC). Od apelacji pobiera się również opłatę stałą 200 zł (art. 36a ustawy o kosztach sądowych).
• Czego nie podają przepisy ani PIP. Ani ustawa, ani strony PIP sprawdzone 15.10.2026 nie podają adresu ani wymaganej formy złożenia wniosku (np. formularza). Zapytaj w Głównym Inspektoracie Pracy, zanim wyślesz wniosek.
• Trybunał Konstytucyjny. Zaskarżony w sprawie K 17/26 został m.in. przepis o decyzji OIP stwierdzającej stosunek pracy, a nie art. 14b. Sprawa jest w toku na 15.10.2026.

Przykład

Założenia: firma planuje współpracę z dwiema osobami. Pierwsza ma prowadzić szkolenia w terminach, które sama wybierze, na własnym sprzęcie. Druga ma pracować w biurze firmy od 8 do 16 pod nadzorem kierownika. Firma opisuje obie sytuacje w jednym wniosku jako dwa odrębne zdarzenia przyszłe.

Opłata wyniesie 80 zł (2 × 40 zł). GIP powinien wydać interpretację najpóźniej w 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku. Jeżeli firma zawrze umowy zgodnie z interpretacją i współpraca będzie wyglądać tak, jak opisano, nie można jej za to ukarać. Jeżeli w praktyce druga osoba będzie pracować inaczej niż w opisie, inspektor może ocenić umowę samodzielnie.

Dokumenty i terminy

Najczęstsze pytania

Czy interpretacja chroni przed kontrolą PIP?

Nie wyklucza kontroli. Chroni przed karami w zakresie, w jakim zastosowałeś się do interpretacji, i wiąże organy PIP, o ile stan faktyczny jest taki, jak opisano we wniosku.

Czy mogę zapytać o umowę, w sprawie której trwa już postępowanie?

Nie w zakresie elementów, które w dniu złożenia wniosku są przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego przed PIP lub ZUS.

Przydatne narzędzia

• Kwestionariusz: zlecenie czy etat

Powiązane poradniki

• Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Jak sprawdzić, co naprawdę łączy strony
• Współpraca B2B a umowa o pracę: kiedy samozatrudnienie jest w rzeczywistości etatem
• Jak PIP stwierdza istnienie stosunku pracy: kontrola, polecenie i decyzja OIP krok po kroku
• Kontrola PIP: kogo dotyczy, co może sprawdzić inspektor i jak przebiega?
• Jak odwołać się od decyzji okręgowego inspektora pracy stwierdzającej stosunek pracy

Źródła

• Ustawa z 11.03.2026 o zmianie ustawy o PIP (art. 14b ustawy o PIP), Dz.U. 2026 poz. 473
• Ustawa o PIP, tekst ujednolicony ISAP
• PIP - Interpretacja dotycząca charakteru umowy
• PIP - Interpretacja indywidualna, opłata
• PIP - Umowy cywilnoprawne
• Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245

Źródła sprawdzono 15 października 2026. Stan prawny na 15 października 2026.

Historia zmian

• 15 października 2026: Pierwsza publikacja.