Umowa zlecenie: nie dostałem pieniędzy. Gdzie to zgłosić i jak odzyskać należność?

Kogo to dotyczy

Poradnik jest dla osób, które pracują na umowie zlecenia albo umowie o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 KC), i nie dostały umówionych pieniędzy.

Minimalna stawka godzinowa chroni osobę fizyczną bez działalności gospodarczej albo jednoosobową firmę bez pracowników i bez zleceniobiorców, gdy zlecenie wykonuje na rzecz przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej, w ramach ich działalności (art. 1 pkt 1a i 1b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę). Gdy zlecającym jest osoba prywatna, która nie prowadzi działalności, minimalna stawka nie ma zastosowania. Wynagrodzenie nadal Ci się należy, jeżeli umowa nie była nieodpłatna (art. 735 KC).

Jeżeli masz umowę o pracę, przeczytaj poradnik Pracodawca nie płaci wynagrodzenia. Tam terminy, droga i koszty są inne.

Jak postąpić

1. Ustal, kiedy pieniądze stały się wymagalne. Sprawdź termin zapłaty w umowie. Gdy umowa milczy, wynagrodzenie należy się po wykonaniu zlecenia (art. 744 KC). Jeżeli terminu nie da się ustalić, świadczenie trzeba spełnić niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 KC). Przy umowie zawartej na dłużej niż miesiąc wynagrodzenie w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej trzeba wypłacać co najmniej raz w miesiącu (art. 8a ust. 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu).
2. Policz, ile Ci się należy. Za każdą godzinę zlecenia objętego ustawą nie możesz dostać mniej niż minimalna stawka godzinowa (art. 8a ust. 1-2). Od 1 stycznia 2026 r. to 31,40 zł, a od 1 stycznia 2027 r. 32,30 zł. Nie możesz się zrzec tej kwoty ani przenieść jej na inną osobę (art. 8a ust. 4). Jeśli zleceniodawca wypowiedział umowę przed jej końcem, nadal musi zapłacić część wynagrodzenia za to, co już zrobiłeś (art. 746 § 1 KC).
3. Zbierz dowody. Przydadzą się umowa, rachunki, potwierdzenia przelewów, korespondencja i potwierdzenia liczby godzin. Umowa powinna określać sposób potwierdzania godzin (art. 8b ust. 1). Gdy go nie określa, Ty przedkładasz informację o liczbie godzin na piśmie, elektronicznie albo w formie dokumentowej przed terminem wypłaty (art. 8b ust. 2). Zleceniodawca przechowuje te dokumenty 3 lata od wymagalności wynagrodzenia (art. 8c). Własne zapiski możesz prowadzić w tabeli godzin pracy.
4. Wyślij wezwanie do zapłaty. Napisz, za jaki okres i jaką kwotę żądasz, podaj numer konta i termin zapłaty. Dodaj żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 KC). Od 5 marca 2026 r. wynoszą one 9,25% w skali roku. Odsetki policzysz w kalkulatorze odsetek. Wyślij pismo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i zachowaj kopię. Wskazówki co do treści i doręczenia są takie same jak w poradniku o wezwaniu do zapłaty wynagrodzenia, ale podstawą Twojego żądania jest umowa zlecenia i Kodeks cywilny.
5. Złóż skargę do PIP, jeśli zapłacono mniej niż minimalną stawkę albo nic. PIP kontroluje przedsiębiorców, na rzecz których w ciągu roku przed kontrolą wykonywano zlecenie, w zakresie wypłaty minimalnej stawki godzinowej (art. 13 pkt 5 i art. 10 ust. 1 pkt 15b ustawy o PIP). Inspektor może skierować wystąpienie albo wydać polecenie wypłaty tej kwoty (art. 11b ustawy o PIP). Wypłata poniżej minimalnej stawki to wykroczenie zagrożone grzywną od 1000 zł do 30 000 zł (art. 8e). Skargę przygotujesz w generatorze skargi do PIP. Według strony PIP jej porady i działania przy umowach cywilnoprawnych dotyczą tego, czy umowa nie jest w istocie stosunkiem pracy, a nie ogólnych sporów z tych umów.
6. Pozwij zleceniodawcę. Jeżeli wezwanie nie pomoże, złóż pozew o zapłatę do sądu cywilnego. Szczegóły w tabeli w sekcji „Dokumenty i terminy”. Gdy dochodzisz pieniędzy, sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, chyba że roszczenie jest oczywiście bezzasadne albo fakty budzą wątpliwości (art. 480(1) § 1 i art. 499 KPC). Pozwany ma 2 tygodnie od doręczenia nakazu, żeby zapłacić albo wnieść sprzeciw (art. 480(2) § 2 pkt 1, art. 505 KPC). W pozwie napisz, czy próbowałeś pozasądowego rozwiązania sporu (art. 187 § 1 pkt 3 KPC).
7. Pilnuj przedawnienia. Bieg przedawnienia przerywa pozew albo inna czynność przed sądem oraz uznanie długu przez zleceniodawcę (art. 123 § 1 KC). Samo wezwanie do zapłaty tego skutku nie ma.

Wyjątki i zastrzeżenia

Przedawnienie: 2 czy 6 lat. Według art. 751 pkt 1 KC roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności przedawniają się po 2 latach, jeżeli przysługują osobom, które „stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju”. W pozostałych przypadkach stosuje się art. 118 KC: 6 lat, a dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą 3 lata. Koniec terminu z art. 118 przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata. To, czy Twoja sytuacja to „stałe” trudnienie się czynnościami, ocenia sąd. Bezpiecznie przyjmij krótszy termin 2 lat, liczony od dnia wymagalności.

Kiedy zlecenie jest w praktyce umową o pracę. Jeżeli pracujesz pod kierownictwem zleceniodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, umowa może być stosunkiem pracy bez względu na nazwę (art. 22 § 1(1) KP). Wtedy zaległość to wynagrodzenie za pracę: przedawnia się po 3 latach (art. 291 § 1 KP), a pracownik co do zasady nie płaci kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych). Najpierw trzeba jednak ustalić stosunek pracy: przez PIP, jeśli nadal pracujesz, albo przed sądem pracy. Sprawy o ustalenie stosunku pracy należą do sądu rejonowego razem z roszczeniami dochodzonymi łącznie (art. 461 § 1(1) KPC). Zobacz Umowa zlecenie a umowa o pracę, Jak PIP stwierdza stosunek pracy decyzją i Współpraca się skończyła: jak ustalić stosunek pracy. Możesz też skorzystać z narzędzia Zlecenie czy etat.

Wyjątki od minimalnej stawki. Przepisów o minimalnej stawce nie stosuje się m.in. wtedy, gdy sam decydujesz o miejscu i czasie wykonania zlecenia i dostajesz wyłącznie prowizję, a także do niektórych umów opiekuńczych (art. 8d).

Legalność zatrudnienia. PIP kontroluje legalność zatrudnienia i innej pracy zarobkowej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIP). Jeżeli zleceniodawca nie zgłosił Cię do ubezpieczeń, choć powinien, możesz to opisać w skardze.

Gdy zleceniodawca jest niewypłacalny. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obejmuje także osoby na umowie zlecenia, jeśli z tego tytułu podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 10 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych). Zobacz Firma się zamyka, a pensja nie została wypłacona.

Kiedy iść do prawnika. Gdy chcesz dowodzić, że zlecenie było umową o pracę, gdy zbliża się koniec 2-letniego terminu, gdy kwota przekracza 20 000 zł albo gdy zleceniodawca złożył sprzeciw od nakazu zapłaty. Bezpłatne porady PIP dotyczą głównie oceny, czy umowa cywilnoprawna jest stosunkiem pracy.

Przykład

Założenia: osoba bez działalności gospodarczej ma umowę zlecenia z firmą, zawartą na kilka miesięcy. We wrześniu 2026 r. przepracowała 80 godzin, potwierdzonych w sposób przewidziany w umowie. Umowa przewiduje stawkę 31,40 zł brutto za godzinę i wypłatę do 10. dnia następnego miesiąca. Pieniądze nie wpłynęły.

1. Należność brutto: 80 h × 31,40 zł = 2512 zł. Od 11 października 2026 r. biegną odsetki ustawowe za opóźnienie.
2. Zleceniobiorca wysyła wezwanie z 7-dniowym terminem. Termin to jego wybór, przepis go nie narzuca.
3. Po bezskutecznym terminie składa skargę do PIP, bo nie dostał nawet minimalnej stawki.
4. Równolegle może złożyć pozew. Przy wartości 2512 zł opłata od pozwu wynosi 200 zł (art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych). W EPU pobiera się 1/4 opłaty, czyli 50 zł (art. 19 ust. 2 pkt 2).
5. Jeżeli wykonuje takie zlecenia stale, przyjmuje, że roszczenie przedawnia się 10 października 2028 r. (2 lata od wymagalności).

Dokumenty i terminy

Jeżeli nie stać Cię na opłatę, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (art. 102 ustawy o kosztach sądowych).

Najczęstsze pytania

Czy mogę złożyć sprawę o zlecenie do sądu pracy?

Co do zasady nie. Sąd pracy rozpoznaje sprawy ze stosunku pracy i z innych stosunków, do których odrębne przepisy każą stosować prawo pracy (art. 476 § 1 KPC). Wyjątek to sprawa o ustalenie, że umowa była w istocie stosunkiem pracy.

Czy PIP odzyska dla mnie całą zaległą kwotę?

Nie. Przy zleceniu inspektor może działać w zakresie minimalnej stawki godzinowej: skierować wystąpienie lub wydać polecenie wypłaty (art. 11b ustawy o PIP). Nakaz wypłaty wynagrodzenia z art. 11 ust. 1 pkt 7 tej ustawy dotyczy pracowników. Resztę dochodzisz w sądzie.

Umowa była ustna. Czy mam szansę?

Umowa zlecenia nie musi mieć formy pisemnej, ale trudniej ją udowodnić. Jeśli umowy nie zawarto na piśmie, elektronicznie ani w formie dokumentowej, przedsiębiorca przed rozpoczęciem pracy potwierdza Ci sposób potwierdzania godzin (art. 8b ust. 3 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu). Zbierz wiadomości, przelewy i zeznania osób, które widziały Twoją pracę.

Przydatne narzędzia

• Kalkulator odsetek ustawowych za opóźnienie
• Własna ewidencja godzin pracy
• Kwestionariusz: zlecenie czy etat
• Generator skargi do PIP

Powiązane poradniki

• Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Jak sprawdzić, co naprawdę łączy strony
• Jak PIP stwierdza istnienie stosunku pracy: kontrola, polecenie i decyzja OIP krok po kroku
• Współpraca już się zakończyła. Jak ustalić, że była to umowa o pracę?
• Jak złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy?
• Firma się zamyka, a pensja nie została wypłacona. Co dalej?

Źródła

• Kodeks cywilny, tekst ujednolicony ISAP, stan 2026-06-25 (art. 118, 120, 123, 455, 481, 734, 735, 744, 746, 750, 751)
• Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 22, 291)
• Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1773 (art. 1 pkt 1a i 1b, art. 8a-8f)
• Rozporządzenie RM z 11.09.2025 w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., Dz.U. 2025 poz. 1242
• Rozporządzenie RM w sprawie minimalnego wynagrodzenia i minimalnej stawki godzinowej w 2027 r., Dz.U. 2026 poz. 1213
• Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, tekst ujednolicony ISAP (art. 10 ust. 1 pkt 3 i 15b, art. 11b, art. 13 pkt 5)
• PIP: Umowy cywilnoprawne
• Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468 (art. 17, 27, 30, 34, 187, 461, 476, 480(1)-480(2), 499, 505, 505(1), 505(28)-505(31))
• Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228 (art. 13, 19, 20, 96, 102)
• Obwieszczenie MS z 8.04.2026 o odsetkach ustawowych za opóźnienie, M.P. 2026 poz. 367
• Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 186 (art. 10)

Źródła sprawdzono 15 października 2026. Stan prawny na 15 października 2026.

Historia zmian

• 15 października 2026: Pierwsza publikacja.