inspekcja-pracy.plinspekcja-pracy.pl

Art. 183 Kodeksu pracy

Kodeks pracyDZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

§ 1 Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

  • 1) 20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
  • 2) 31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
  • 3) 33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
  • 4) 35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
  • 5) 37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci

– niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, niedłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

§ 1¹ Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

  • 1) 20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
  • 2) 31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
  • 3) 33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
  • 4) 35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
  • 5) 37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci

– niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

§ 2 Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 4–17, art. 180¹ §2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.

§ 3 Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 1¹, który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

§ 3¹ Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 1¹, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 180², jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.

§ 4 Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:

  • 1) 41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
  • 2) 43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
  • 3) 38 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.

§ 4¹ Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:

  • 1) 41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1¹pkt 1,
  • 2) 43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1¹pkt 2–5

– niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

§ 4² Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu rodzicielskiego.

§ 4³ Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:

  • 1) 65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
  • 2) 67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
  • 3) 62 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.

§ 4⁴ Pracownicy, o których mowa w § 4¹, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:

  • 1) 65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1¹pkt 1,
  • 2) 67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1¹pkt 2–5

– niedłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

§ 4⁵ Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu rodzicielskiego.

§ 4⁶ Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo niewięcej niż w 5 częściach.

§ 5 Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 182¹ᵃ § 3–7 i art. 182¹ᶜ–182¹ᵍ.

§ 6 Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie 7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak niepóźniej niż 21 dni od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸ᵃ. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

§ 7 Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 1¹obniżonym o wykorzystany urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.

§ 8 Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu rodzicielskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 4¹albo 4² albo § 4⁴ albo 4⁵, obniżonym o wykorzystany urlop rodzicielski w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.

Źródło i stan prawny: Dz.U. 2026 poz. 1245, stan na 27 sierpnia 2026

Tekst według Dz.U. 2026 poz. 1245 (tekst jednolity), stan prawny na 27 sierpnia 2026.

Po ogłoszeniu tego tekstu nie opublikowano zmian ustawy (sprawdzono 16 października 2026).

Tekst zawiera też brzmienie przepisów, które wejdzie w życie później: Dz.U. 2026 poz. 1046 (od 5 listopada 2026).

Tekst nie jest wersją urzędową. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Strzałki w lewo i w prawo na klawiaturze przechodzą do sąsiednich artykułów.